Ротор тіректерінің жүктеулерін есептеу
Ротор болшектерінің өлшемдерін есептеу «Материалдар кедергісі » [8] және «Машина бөлшектері» пәнінің курсында берілген формулалармен орындалынады, ал жеке тораптар мен бөлшектерге әсер етуші жүктеулер ротор конструкциясына тәуелді болады.
Ротордың «бұрыштық редукторы» типтік конструкциялауда оның үстеліне 2-суретте көрсетілген жүктеулер әсер етеді.
F Дср/2 Р4
Р2
![]() | |||
![]() | |||
Р5 Р3
![]() | |||||
![]() ![]() | |||||
![]() | |||||
P1
2-сурет. Жүктеулердің ротор үстеліне әсер ету сұлбасы
Ротор үстелінің қысқашы мен жетекші құбырдың жанасуына болатын үйкеліс күші мына формуламен анықталады.
F=4P μ=2M
/1
[35]
мұндағы, Р -ротор үстелі мен жетекші құбырдың жанасуының жүктеуі;
μ-үйкелу коэффициенті, құрғақ бетті үкеліс кезінде μ=0,25....0,3, майланған бетті үйкелісті μ=0,09.....0,15;
1 -ротор үстелі мен жетекші құбырдың жанасуында әсер етуші күш ?плечо;
M -ротор үстелінен бұрғылау тізбегіне берілетін айналу моменті, Нм,
M =9545,2N
K
η/n [36]
Мүндағы n - ротор үстелінің айналу жиілігі, мин ;
K -қозғалтқышты динамикалық жүктеу коэффициенті,электір жете к үшін K
-1,3, дизелді жетек үшін K
-1,0;
η - берілістің п.ә.к.
Күш F үйкеліс коэффициентіне μ тәуелді, егер жанасуда жетекші құбыр ротор үстелін роликті қысқышпен ауыстырса, онда жанасу үйкелісі тербелу үйкелісіне ауысып, үйкеліс коэффициентінің мәні азаюы мүмкін.
Тісті беріліс тістерін қоршай күш салу,
P =2 M
/Д
,
мұндағы Д -тісті доңғалақтың ұзартылған қоршауының диаметрі,м.
Р -күш салу ротордың жетекші білігігің өсіне параллель әсер етеді және ротордың конусты тісті доңғалақтарының диаметрлерінің қатынастарынан тәуелді болады.
Р – күш (2-суретте, конусты берілістің радиальді күші), ротор үстелінің өсіне параллель әсер етеді және ротор үстеліне кері қайтымды момент тудырады.
M=P
Д
/2
[38]
Ротор үстелімен байланысты айналдырушының салмағының ротордың негізгі тірегіне әсер етуші өстік жүктеу Р пен белгіленеді.
Үстелге әсер етуші суммарлық өстік жүктеулер,
Р =F-P
+P
[39]
Тісті ілініске әсер етуші күштер, әр түрлі жазықтағы А және В тіректеріне реакция тудырады. Бұл күштерді келесі 3, 4 суреттердегі сүлбелерден анықтауға болады.
Аг Вг
A B
![]() | |||||
![]() | |||||
![]() |
l a
Р2
![]() |
МАг
МВг
3- сурет. Горизонталь жазықтықтағы күштердің моменттерінің эпюрасы
P -күшінің әсерінен болатын момент (А
) және (В
) тіректеріне реакция тудырады.
А =B
=(Р
Д
/2)/1 [40]
Р және P
күштері бір жазықтықта әсер етеді, сондықтан бұл күштерден болатын реакциясын қалдыру керек, сонда (А) және (В) тірегінің суммарлық реакциясы вертикальді жазықтықа мынаны көрсетеді,
3-сурет. Вертикальді жазықтықтағы күштердің моменттерінің эпюрасы, В тірегіне қатысты моментер суммасы 0-ге тең шартынан А =P
теңдігін қорытып аламыз; онда А
= P
/1 және сәйкесінше В
= P
(a+1)/1болады.
Ав Вв
A B
![]() | |||||
![]() | |||||
![]() | |||||
l a
Р3
![]() |
МАв
![]() | |||
![]() | |||
l МВв а
4-сурет. Вертикаль жазықтықтағы күштердің моменттерінің эпюрасы мұндағы:
М =P
/1және М
=P(a+1)/1
А =A
+A
және B
=B
+B
А , В
және А
, B
тіректерінің реакциялары перпендикулярды жазықтықта әсер етеді, сондықтан қорытынды реакциялар олардың геометриялық суммасына тең болады.
А= А
+A
және В=
В
+B
.
Негізгі подшипник В тірегінің радиальді реакциясынан және (P ) өстік жүкеуінен алынған мәндер боынша таңдап алынады, өйткені (А) тірегіндегі кездейсоқ өстік жүктеуді анықтау қиын.