Адам эмбриологиясы. Дамудың қатерлі кезеңдері
2. Мақсаты:адам дамуының қатерлі кезеңдері теориясы туралы түсінікқалыптастыру; қатерлі кезеңдердің адам организміне әсерін оқу бойынша білімді бекіту; адам кемтарлығы мен аномалиясының дамуындағы детерминация процесінің бұзылу рөлін оқу бойынша білім алу және бекіту.
3. Тапсырма:3.1. Адам онтогенезіндегі дамудың қатерлі кезеңдеріне қысқа күнтізбек құру. Қатерлі кезеңдердің аталуын, оның орындалу мерзімін хронологиялық бірізділікпен көрсетіп, оған қысқаша сипаттама беру және мүмкіндігінше неге бұл кезеңде организм зақымдаушы әсерлерді неғұрлым қабылдағыш болатынын түсіндіру қажет.
Тақырыпша 3.1. Адам онтогенезіндегі дамудың қатерлі кезеңдері күнтізбегі.
№ | Қатерлі кезеңнің аталуы | Ұрықтың жасы (немесе адамның) | Қатерлі кезеңнің сипаттамасы |
Тапсырма 3.1. жеке орындалады.
Тапсырма 3.2. «Кемтарлық пен аномалияның себебі ретінде детерминация процесінің бұзылуы» атты тақырыпқа реферат дайындау.
Тапсырма 3.2. жеке орындалады.
4. Орындалу үлгісі:
тақырыпша 3.1. күнтізбек толтыру;
тақырыпша 3.2. рефератты дайындау.
5. Орындау белгісі(тапсырманың орындалуына оқытушының талабы): күнтізбек, реферат көрсетілген және басқа әдебиет көздеріне негізделіп А4 форматының қағазында орындалады, шрифт Times New Roman; кегль 14, біржарымдық интервал. Сол жақтан – 30 мм, оң жақтан - 10 мм, жоғары, төмен – 20 мм. Әр тапсырманың көлемі – 1 бет. Пәннің аталуын, студенттің аты – жөнін, мамандығын, топты, әдебиетті (негізгі, қосымша) көрсету қажет.
6. Өткізу мерзімі:№1 аралық бақылаудан 3 жұма бұрын.
7. Бағалау белгісі:
Бағалау баллына әсер ететін шарттар:
- тапсырманы өткізу мерзімі;
- сараптаманы өткізу тыңғылықтылығы;
- өзінің ойларының нақты айқындығы және анық жеткізілуі;
- қорытындылар мен ұсыныстардың дәлелденуі;
- тапсырылған көлемнен бет сандарының артпауы қажет.
Максималдық 4 балл алу үшін тапсырма толығымен орындалып, бағалау белгісіне сәйкес болуы және уақытында өткізілуі қажет. Егер,
1) СӨЖ белгіленген уақыттан кеш өткізілсе, онда баға 1 баллға кемиді;
2) СӨЖ орындалу талабын есепке алмай жасалса, онда баға 1 баллға кемиді;
3) ресімделу талабы сақталмаса, онда баға 0,5 баллға кемиді.
Ұсынылатын әдебиеттер:
Негізгі
Қазақ тілінде:
1. Гистология: Оқу құралы төрт бөлімді/ Ж.О.Аяпова. Алматы: «Кітап» баспасы. – 2005. - 285 б.
![]() | САПА ҮЛГІСІ | ||
Студенттердің өздік жұмысына арналған әдістемелік нұсқаулар | |||
G-041.07.01.13-2007 | Рев.02 Ревизияға кіріскен күн 01.08.2007орнына: Рев. 01. 01.06.2005 | беттен | |
2. Гистология, цитология және эмбриология атласы медицина жоғары оқу орындарының студенттеріне арналған. /Р.Б. Абильдинов, Ж.О. Аяпова, Р.И. Юй. – Алматы: «Эффект» баспасы, 2006. – 411 б.
3. Гистология, цитология және эмбриология атласы: медициналық жоғары оқу орындарының студенттеріне арналған оқу құралы. / П. Қазымбет, М. Рысұлы, Ж.Б. Ахметов. - Астана, 2005. – 400 б.
Қосымша әдебиет:
1. Гистология: Оқу құралы. Ажаев С.А. Төрт бөлімді. Кентау: Еркін и К – ХХI, 2004.
2. Цитология, жалпы эмбриология және гистология негіздері. Рысұлы М., Омаров К. / ҚР БМ Яссауи атындағы халықаралық қазақ-түрік университеті. – Алматы: Ғылым, 1996. – 224 б.
3. Цитология. Нұрышева А., Нұрышев М. Алматы, Карасай, 2006.
4. Гистология және эмбриология негіздері (оқулық). Нұрышев М. – Алматы:Санат, 1998. – 160б.
Орыс тілінде:
Негізгі
1. Гистология, оқулық Афанасьев Ю.И., Кузнецов С.Л., Юрина Н.А. М.: Медицина,-2004.–764 б
2. Атлас по гистологии и эмбриологии. Учебное пособие для студентов мед вузов. /С.Л. Кузнецов, Н.Н. Мушкамбаров, В.Л. Горячкина.–М.: 2005.-400 б.
3. Лабороторные занятия по курсу гистологии, цитологии и эмбриологии, Ю.И. Афанасьев. -М.: «Высшая лига», 2004.–328 б.
4. Гистология, оқулық. Улумбекова Э.Г., Челышев Ю.А. ГЭОТАР-М.: Мед, 2001.
5.Атлас по гистологии и эмбриологии. Алмазов В.Л., Сутулов Л.С.-550б.
6. Гистология, цитология және эмбриология атласы: медициналық жоғарғы оқу орындарының студенттеріне арналған оқу құралы. / П. Қазымбет, М. Рысұлы, Ж.Б. Ахметов. – Астана, 2005. – 400б.
9. Бақылау:
Сұрақтар: 1. Қатерлі кезеңдердің дамуы туралы ұғым. (П.Г.Светлов).
2. Адам ұрығы дамуының негізігі қатерлі кезеңдері.
3. Кемтарлық пен аномалияның себебі ретінде детерминация процесінің бұзылуы.
Бастапқы білім деңгейін бағалауға арналған бақылау сұрақтары:
1. «Қатерлі кезеңдердің дамуы» ұғымына анықтама беру.
2. Қатерлі кезеңдердің дамуын зерттеуде қандай ғалымдар үлес қосты?
3. Қатерлі кезеңдерге эмбриогенездің қандай стадиялары жатады.
4. Постнаталдық дамудың қатерлі кезеңдерін атаңыз.
Бастапқы білім деңгейін бағалауға арналған тестілер:
1. Адам ұрығы дамуының қатерлі кезеңдеріне жатады:
Код бойынша дұрыс жауапты таңдаңыз: 1-АБВ, 2 – АВ, 3 – БГ, 4 – Г, 5 – АБВГ
А. прогенез
Б. ұрықтану
В. имплантация
Г. мүшелердің білікті бастамасының қалыптасуы
2. Ұрықтану процесінің биологиялық маңызы:
1) қоректенудің гематрофты түріне ауысуы
2) геномдардың бірігуі
3) ұрықтық жапырақшалардың қалыптасуы
4) цитодифферецировкаға түсу үшін жасушалардың сандарының артуы
5) қоректенудің гистиотрофты түріне ауысуы
![]() | САПА ҮЛГІСІ | ||
Студенттердің өздік жұмысына арналған әдістемелік нұсқаулар | |||
G-041.07.01.13-2007 | Рев.02 Ревизияға кіріскен күн 01.08.2007орнына: Рев. 01. 01.06.2005 | беттен | |
3. Майдалану процесінің биологиялық маңызы:
1) қоректенудің секреторлық түріне ауысуы
2) геномдардың бірігуі
3) ұрықтық жапырақшалардың және эмбриобластың түзілуі
4) цитодифферецировкаға түсу үшін жасушалардың сандарының артуы
5) қоректенудің гистиотрофты түріне ауысуы
4. Имплантация процесінің биологиялық маңызы:
1) қоректенудің гематрофты түріне ауысуы
2) геномдардың бірігуі
3) ұрықтық жапырақшалардың қалыптасуы
4) цитодифферецировкаға түсу үшін жасушалардың сандарының артуы
5) жатыр безінің секретімен қоректенуге ауысуы
5. Гаструляция процесінің биологиялық маңызы:
1) қоректенудің гематрофты түріне ауысуы
2) геномдардың бірігуі
3) ұрықтық жапырақшалардың және эмбриобластың түзілуі
4) цитодифферецировкаға түсу үшін жасушалардың сандарының артуы
5) қоректенудің гистиотрофты түріне ауысуы
6. Қоректенудің түрі ауысатын эмбриогенездің қатерлі кезеңін атаңыз:
1) прогенез
2) ұрықтану
3) майдалану
4) имплантация
5) гаструляция